sobota, 7 marca 2015

nie tylko "rąsia, buźka i goździk"


Dzień Kobiet kojarzy się często z goździkiem lub tulipanem i obowiązkowym ganianiem panów od jednej koleżanki do drugiej i składaniem wymuszonych życzeń. Wiele osób uważa to za wymysł komunistów i nie zastanawia się nad historią i skąd się wzięło. A tradycja sięga czasów starożytnych i czczenia Junony, powinno przypominać nam o kobietach, które walczyly o prawo głosu, równą płacę na tych samych stanowiskach, możliwość edukacji i rozwoju kobiet. 
Możemy się też zastanowić, czy wszystko jest już ok? Czy, aby napewno nie mamy nic do zrobienia? A moze powinnyśmy znależć w sobie siłe i chęć działania, jak te dziewczyny na starych fotografiach?




A to skrócona i trochę nieobiektywna historia Dnia Kobiet:


Starożytność - starożytny Rzym - Matronalia - początek marca święto kobiet, opisane m.in. w "Fasti. Kalendarzu Poetyckim" przez Owidiusza. Święto po części nawiązywało do porwania Sabinek, a głównie do jego pokojowego zakończenia wynegocjowanego przez kobiety. To one zmusiły ojców, braci i mężów do zakończenia bezsensownych walk.
Kobiety udawały się do świątyni Junony na Eskwilinie (obecnie znajduje się tam (BAZYLIKA MATKI BOŻEJ (ŚNIEŻNEJ) WIĘKSZA). Składały bogini w ofierze kwiaty, a w domu przygotowywały poczęstunek dla swoich niewolników. Mężczyźni obdarowywali swoje żony prezentami. Świętowały nawet niewolnice i prostytutki. Liczyła się kobiecość. To ona była wyniesiona na piedestał tego dnia.



1857 Nowy York- strajk w fabryce bawełny, kobiety domagały się krótszego dnia pracy oraz takiego samego wynagrodzenia, jakie otrzymywali mężczyźni





28 lutego 1909 - pierwsze obchody Narodowego Dnia Kobiet w Stanach Zjednoczonych


26-28 sierpnia 1910 Kopenhaga - 100 uczestniczek z 17 krajów Międzynarodowego Kongresu Kobiet Socjalistek zatwierdza na mocy uchwały Międzynarodowy Dzień Kobiet (w tym trzy kobiety po raz pierwszy wybrane do Parlamentu Fińskiego). Ustanowienie Dnia Kobiet zostało przyjęte w drodze anonimowego głosowania, bez ustalania dokładnej daty jego obchodów. Dzień ten miał być obchodzony na całym świecie i miał służyć krzewieniu idei praw kobiet oraz budowaniu społecznego wsparcia dla powszechnych praw wyborczych dla kobiet. sprawozdanie z 2 Międzynarodowego Kongresu Kobiet

1910, New York (Nowy Jork odmawia prawa do głosowania kryminalistom, lunatykom, idiotom i kobietom)
1910

Clara Zetkin i Róża Luxemburg, 1910

1910, Londyn, spotkanie sufrażystek

1910, Nowy Jork


19 marca 1911 roku - Austria, Dania, Niemcy i Szwajcaria - w trakcie wielu demonstracji domagano się prawa kobiet do głosowania i obejmowania stanowisk publicznych, praw kobiet do pracy i szkoleń zawodowych oraz zaprzestania dyskryminacji w miejscu pracy. Data została wybrana przez niemieckie socjalistki i była nawiązaniem do wydarzeń z 1848 r., kiedy to król Prus, stojąc w obliczu zbrojnego powstania, złożył obietnicę przeprowadzenia szeregu reform m. in. przyznania praw wyborczych kobietom.



1911, kobiety bojkotujace spis powszechny

Parada Sufrażystek 6 maja 1912

Marzec 1913 - Rosja, pierwsze strajki kobiet wbrew zakazom policji.
                      Waszyngton - Parada Kobiet


3 marzec 1913, Waszyngton

3 marzec 1913, Waszyngton

3 marzec 1913, Waszyngton

3 marzec 1913, Waszyngton

3 marzec 1913, Waszyngton



1915


8 marca 1917 – Rosja strajki i protesty pod hasłem "chleb i pokój". Kilka dni później abdykował car, a rząd tymczasowy przyznał kobietom prawa wyborcze.

1917. St. Petersburg, Newski Prospekt

1917, St. Prtersburg, Newski Prospekt

1914-1917 manifestacje pokojowe orgarnizowane przez kobiety

1917, przed Białym Domem w Waszyngtonie

26 czerwca 1945 roku podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych, która była pierwszym międzynarodowym dokumentem potwierdzającym zasadę równości kobiet i mężczyzn

8 maja 1965 Związek Radziecki - Międzynarodowy Dzień Kobiet ustanowiono dniem wolnym od pracy



1970, Waszyngton
1972, Warszawa
16 grudnia 1977 - w rezolucji 32/142 Zgromadzenie Ogólne ONZ wezwało wszystkie państwa na świecie do organizowania dorocznych obchodów Międzynarodowego Dnia Kobiet, zaznaczając, że wybór daty obchodów powinien być zgodny z narodową tradycją i obyczajem. Zgromadzenie zaapelowało również o to, aby państwa przyczyniły się do stworzenia warunków dla eliminacji dyskryminacji kobiet oraz ich pełnego i równoprawnego uczestnictwa w rozwoju społecznym.


współcześnie - są ciągle takie kraje, jak Arabia Saudyjska i Liban, gdzie kobiety nie mają praw wyborczych i ciągle o te prawa walczą. Przykładem współczesnej walki o prawa kobiet są Arabki prowadzące samochód, choć grozi im za to kara nawet więzienia czy Malala Yousafzai, 17 letnia laureatka Nagrody Nobla walcząca o możliwosć uczenia się pakistańskich dziewcząt.

Malala Yousafzai



Kobiety uzyskały prawo do głosowania:
  • 1893 – Nowa Zelandia
  • 1902 – Australia (z wyjątkiem rdzennej ludności aż do 1962 roku)
  • 1906 – Finlandia
  • 1913 – Norwegia
  • 1915 – Dania
  • 1917 – Estonia, Łotwa, Rosja
  • 1918 – Polska
  • 1918 – Austria i Niemcy
  • 1919 – Holandia, Luksemburg, Belgia (tylko w wyborach komunalnych do 1948)
  • 1920 – Stany Zjednoczone, Albania, Czechosłowacja
  • 1921 – Szwecja
  • 1924 – Mongolia
  • 1927 – Turkmenistan
  • 1928 – Wielka Brytania i Irlandia Północna
  • 1930 – Turcja (w wyborach lokalnych, 1934 w parlamentarnych)
  • 1931 – Portugalia, Hiszpania
  • 1932 – Brazylia, Malediwy, Tajlandia
  • 1934 – Kuba
  • 1944 – Francja, Jamajka, Bermudy
  • 1945 – Senegal, Togo, Jugosławia
  • 1946 – Dżibuti, Gwatemala, Włochy, Korea Północna, Liberia, Wietnam, Wenezuela
  • 1947 – Indie, Japonia, Malta, Meksyk, Pakistan, Singapur, Tajwan
  • 1948 – Izrael, Korea Południowa
  • 1971 – Szwajcaria (kanton Appenzell Innerrhoden – dopiero w 1990 roku)
  • 1974 – Jordania
  • 1979 – Palau
  • 1984 – Liechtenstein
  • 2002 – Bahrajn
  • 2003 – Oman
  • 2005 – Kuwejt
  • 2006 – Zjednoczone Emiraty Arabskie (z ograniczeniami, rozszerzone w wyborach 2011


Kilka ciekawostek z historii praw kobiet

  • Jako pierwsze na świecie zagłosowały mieszkanki stanu Wyoming (1869), a wszystkim Amerykankom przyznano to prawo w 1920 roku (chociaż damską ubikację zainstalowano w Senacie USA dopiero 70 lat później). 
  • Pierwszym krajem, w którym kobiety uzyskały prawo wyborcze (ale tylko czynne), była Nowa Zelandia, w 1893 roku, później Australijki (1902) i Finki (1906). W latach 1913−1917 Norweżki, Dunki, Islandki, Holenderki, Rosjanki i Kanadyjki. W 1918 roku, wraz z Polkami, prawo wyborcze uzyskały Niemki, Angielki i mieszkanki Luksemburga. 
  • Jako ostatnim w Europie prawa wyborcze przyznano Szwajcarkom (w 1970 roku, a w jednym z kantonów dopiero w 1990 roku), Portugalkom (1974) i mieszkankom Liechtensteinu (1984). W 2005 roku praw wyborczych doczekały się obywatelki Kuwejtu
  • Hasło „Chcemy chleba i róż” widniało na transparentach manifestacji zorganizowanej z okazji siedemdziesięciopięciolecia Dnia Kobiet. Chleb symbolizował prawo do pracy, do sprawiedliwych płac, równych szans edukacyjnych, godnych warunków pracy, zabezpieczenia socjalnego dla kobiet i gwarancji rozwoju zawodowego. Róża natomiast była odwołaniem do możliwości jednoczesnego uczestnictwa w życiu zawodowym i w życiu swoich dzieci, możliwości realizacji potrzeb kulturalnych, czystego środowiska, równego udziału kobiet i mężczyzn w wychowywaniu dzieci, humanizmu w polityce, tolerancji i pokoju. (źródło jedlnia.org.pl)



Dla wszystkich Pań



piątek, 6 marca 2015

mozaiki mozaiki, czyli piękno Spasa na Krovi

W marcu 1895 roku ogłoszono konkurs na ozdobienie zewnętrznych ścian nowopowstającej, w miejscu zabójstwa cara Aleksandra II, cerkwi. Do konkursu przystąpiły Wenecka Pracownia Antonio Salviati, Weneckie  Stowarzyszenie Mozaiki (Societa Musiva Veneziana), ciesząca się międzynarodową renomą, niemiecka firmy Puhl&Wagner, mający doświadczenie przy Izaakovskim Soborze wydział mozaiki Akademii Sztuk Pieknych i wreszcie pierwszy w Rosji prywatny warsztat mozaiki, założony w 1890 roku przez A.A.Frołowa.

Rok póżniej zaproponowano zastosowanie mozaiki również wewnątrz. Prace nad wzorami zlecono początkowo pracowni A.A. Parlanda, ale szybko zdecydowano się zamówić prace znanych artystów, zwłaszcza, że ​​w latach 1894-1895 M.V. Nesterov, A.P. Ryabushkin, A.F. Afanasiev, B.B. Belayev, N.A. Bruni, F.S. Zhuravlev, N.A. Koshelev, Novosel i inni ukończyli szkice zewnętrznych zdobień. W 1900 gotowe były szkice większości dekoracji wewnętrznych.

Do tworzenia dekoracji przystąpiła pracownia A.A. Frołowa. Po wcześniejszej śmierci założyciela, prace konynuował młodszy brat Włodzimierz, który przeniósł pracownię do domu na Wasileskim Ostrowie. Kontynuował on prace swojego brata, który jako pierwszy w Rosji zastosował odwróconą/wenecka metodę tworzenia mozaiki. Metoda ta jest przeznaczona dla tworzenia ogromnych kompozycji oglądanych z daleka. Lustrzane odbicie oryginału na kartonie dzieli się na mniejsze fragmenty, na które nakleja się kawałeczki smalty. Gotową mozaikę otaczano ramą i zalewano cementem. Takie mozaikowe płyty klejono na ścianę a łączenia maskowano odpowiednio dobranymi kawałeczkami smalty. Ciekawostką jest, ze dla Spasa na Krovi oryginały nie były obrazami olejnymi, ale od razu przygotowanymi pod tworzenie mozaiki kartonami. 

Ponad 7 000 m2 mozaik przedstawiających sceny biblijne obramowane przepięknymi ornamentami, to w pewnym sensie komiksowe przedstawienie Biblii. 
W ponad 300 obrazach mamy przedstawioną historię opisaną w Starym i Nowym Testamencie.

Mamy sceny ze Starego Testamentu, jak przedstawiona gościnność protoplasty ludu Izraeala - Abrahama i jego żony Sary, którzy pod dębem Mamre, częstują 3 nieznajomych - Aniołów, przepowiadającym narodzenie ich syna (XVIII Księga Rodzaju). 



  Trójca Święta Starego Testamentu (V.V. Belyaev)/ Троица ветхозаветная (В.В. Беляев)
Mamy też spotkanie Marii z Matką Jana Chrzciciela, która wypowiada słowa "Błogosławiona jesteś między niewiastami



Spotkanie Marii z Elżbietą (V.P. Pavlov) / Встреча Марии с Елизаветой (В. П. Павлов)

Maria podczas spotkania z Elżbietą (V.P.Pavlov)


Bożenarodzenie (I.F. Porfirov) / Рождество Христово (И. Ф. Порфиров)



Ucieczka do Egiptu (N.A. Koshelev)/ «Бегство в Египет» (Н. А. Кошелев)

"Kazanie na Górze"  V.V. Belyaev /«Нагорная проповедь» (В. В. Беляев)

"Uzdrowienie niewidomych" A.A. Kisilev i "Powołanie świętego Mateusza" AP Ryabushkin / "Исцеление слепых" А.А. Кисилева и "Призвание апостола Матфея" (А.П. Рябушкин)

Wjazd do Jerozolimy (V.V. Belyaev)/ «Вход в Иерусалим» (В. В. Беляев)
Zesłanie Ducha Świętego (V.V. Belyaev)/«Сошествие Святого Духа на апостолов» (В.В. Беляев)
Przemienienie Pańskie (N.A. Koshelev)/«Преображение Господне» (Н. А. Кошелев)
Zmartwychwstanie (M.V. Nesterov) / «Воскресение Христа» (М. В. Нестеров)
Wniebowstąpienie (V.P.Pavlov)/«Вознесение» (В. П. Павлов)
Chrystus w chwale (Mikołaj Charłamow)/«Христос во славе» (Н. Н. Харламов)

Filary Soboru ozdobione są podobizna "filarów" chrzescijaństwa - Apostołów i Świętych




Mnie szczególnie zachwycają bogate ornamenty i motywy roślinne








Największe wrażenie robią mozaiki, na które pada światło słoneczne, ale w Petersburgu słóńca, jak na lekarstwo, dlatego pomocne są przepiękne żyrandole :)



Główna kopuła (o wysokości ponad 80 m) ozdobina jest mozaiką przedstawiającą Chrystysa Wszechwładcy o powierzchni ponad 60m2 


„Chrystus Pantokrator” w plafonie kopuły (Mikołaj Charłamow)/«Христос Пантократор», в плафоне центрального купола (Н. Н. Харламов)

„Chrystus Pantokrator” w plafonie kopuły (Mikołaj Charłamow)/«Христос Пантократор», в плафоне центрального купола (Н. Н. Харламов

„Chrystus Pantokrator” w plafonie kopuły (Mikołaj Charłamow)/«Христос Пантократор», в плафоне центрального купола (Н. Н. Харламов


„Chrystus Pantokrator” w plafonie kopuły (Mikołaj Charłamow)/«Христос Пантократор», в плафоне центрального купола (Н. Н. Харламов


Ołtarz główny wykonany jest z marmuru, u dołu ciemniejszy z odcieniem różowym, w górze niemal biały, rzeźbiony wzorami przypominającymi rzeźbienia w drewnie. Nad ołtarzem "Zesłanie Ducha Świętego" w środku "Eucharystia"









W „Eucharystii” (liturgiczne odtworzenie Ostatniej Wieczerzy) Zbawiciel prawą ręką podaje swoim uczniom chleb święty („to jest Ciało Moje”), lewą - puchar z winem („to jest Krew Moja, która za wielu będzie przelana”).



"Eucharystia" (N.N. Charłamov) / «Евхаристия»Н. Н. Харламов





Zewnętrzne ściany też zdobią przepiękne mozaiki, ciekawostką są 134 herby guberni i miast, wchodzących w skład Imperium Romanowów, w tym polski Orzeł.